✦ CẨM NANG SỨC KHỎE NAM GIỚI
Viêm đường tiết niệu ở nam giới thường được nghĩ đến khi tiểu buốt, tiểu gấp hoặc đi tiểu nhiều lần. Tuy nhiên, cùng những biểu hiện đó cũng có thể gặp trong viêm niệu đạo lây qua tình dục, sỏi hoặc bệnh tuyến tiền liệt. Hiểu vị trí đau và hoàn cảnh khởi phát giúp bạn tìm đúng hỗ trợ, thay vì tự dùng một đơn thuốc từng có hiệu quả với người khác.
✦ Nội dung chính
Đường tiết niệu gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Nhiễm trùng ở bàng quang thường gây khó chịu khi tiểu; khi liên quan đến thận, người bệnh có thể sốt và đau hông lưng. Niệu đạo là ống dẫn nước tiểu ra ngoài, đồng thời cũng là vị trí có thể bị viêm do những tác nhân khác nhau.
Từ “viêm” mô tả một phản ứng của mô, không tự xác định loại vi khuẩn. Cảm giác rát ở đầu dương vật sau khi đổi sản phẩm vệ sinh cũng chưa đủ chứng minh nhiễm trùng. Khi khám, bác sĩ cần phân biệt đau do nước tiểu đi qua niệu đạo với rát ở bề mặt da tiếp xúc nước tiểu; hai tình huống có hướng xử trí khác nhau.
Người bệnh có thể vừa đi vệ sinh xong lại muốn đi, mỗi lần chỉ được ít nước tiểu và đau trên xương mu. Đây là nhóm triệu chứng cần nghĩ đến bệnh đường tiểu dưới, nhưng số lần đi tiểu không cho biết chắc bàng quang có nhiễm khuẩn hay không.
Những biểu hiện toàn thân làm tăng mức độ khẩn của việc đánh giá. Đau ở phía sau, dưới bờ sườn, nhất là kèm nôn, cần được mô tả cụ thể. Không nên quy tất cả cho đau cơ do làm việc nặng khi đồng thời có tiểu buốt hoặc mệt nhiều.
Dịch niệu đạo, quan hệ tình dục gần đây hoặc đau giữa bìu và hậu môn có thể khiến bác sĩ xem xét thêm viêm niệu đạo hay tuyến tiền liệt. Màu dịch không xác định lậu hay một bệnh cụ thể. Thông tin về tiếp xúc tình dục giúp chọn xét nghiệm, không phải cơ sở để phán xét người bệnh.
Nam giới có triệu chứng nghi nhiễm trùng tiết niệu nên liên hệ cơ sở y tế sớm, ưu tiên được hướng dẫn trong ngày. Không nên áp dụng cách tự mua kháng sinh dành cho một số phụ nữ bị viêm bàng quang đơn giản. Tuổi, tình trạng thoát nước tiểu, bệnh nền và khả năng liên quan tuyến tiền liệt đều ảnh hưởng quyết định điều trị.
Đến cấp cứu ngay nếu không tiểu được, căng đau bụng dưới dữ dội, lú lẫn, lơ mơ hoặc tình trạng suy sụp nhanh. Sốt, rét run, đau hông lưng hay tiểu ra máu cần được đánh giá khẩn trong ngày; nếu kèm biểu hiện nặng, hãy ưu tiên cấp cứu.
Người đang đặt ống thông, có đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc vừa can thiệp đường tiểu cần báo rõ khi liên hệ. Nếu đã dùng thuốc nhưng triệu chứng nặng lên bất cứ lúc nào, đừng chờ uống hết liệu trình mới quay lại. Không cải thiện sau khoảng hai ngày điều trị cũng cần được đánh giá lại.
Bác sĩ thường hỏi thời gian khởi phát, lượng nước tiểu mỗi lần, mức độ sốt và những thuốc đã dùng. Khám bụng, vùng sinh dục hoặc đánh giá tuyến tiền liệt được lựa chọn theo biểu hiện. Không phải ai cũng cần cùng một danh sách xét nghiệm, và không nên mặc định làm toàn bộ gói siêu âm hay nội soi.
Mẫu nước tiểu có thể được phân tích, cấy tìm vi khuẩn và xem xét độ nhạy với kháng sinh. Nếu có khả năng viêm niệu đạo lây qua tình dục, loại xét nghiệm và cách lấy mẫu có thể khác. Hãy hỏi mẫu cần lấy đầu dòng hay giữa dòng, vì dùng sai hướng dẫn có thể làm giảm giá trị thông tin.
Khi có thể lấy mẫu trước điều trị, bác sĩ sẽ sắp xếp phù hợp. Tuy nhiên, người đang sốt nặng hoặc nghi nhiễm trùng nghiêm trọng không được trì hoãn chăm sóc chỉ để tự chờ lấy một mẫu “đẹp”. Hãy khai chính xác tên thuốc đã uống để kết quả được diễn giải trong đúng hoàn cảnh.
Nếu được xác định hoặc nghi ngờ hợp lý là nhiễm khuẩn, bác sĩ cân nhắc kháng sinh theo tình trạng cụ thể và điều chỉnh khi có kết quả cần thiết. Không có một loại thuốc thích hợp cho mọi vị trí nhiễm trùng. Dị ứng, chức năng thận và tiền sử vi khuẩn kháng thuốc là những thông tin có thể thay đổi lựa chọn.
Trường hợp tái phát còn cần tìm nguyên nhân khiến nước tiểu không thoát tốt, chẳng hạn tắc nghẽn hoặc sỏi. Hết rát không luôn có nghĩa vấn đề nền đã được giải quyết. Ngược lại, còn đau không đồng nghĩa phải liên tục đổi kháng sinh: bác sĩ có thể cần xem lại chẩn đoán hoặc một nguyên nhân không nhiễm trùng.
Uống nước vừa đủ, nghỉ ngơi và tránh đồ uống làm triệu chứng khó chịu hơn có thể hỗ trợ. Nước lá, sản phẩm “rửa sạch đường tiểu” hay dung dịch kiềm hóa không thay thế điều trị nhiễm khuẩn. Khi đang bí tiểu, không cố uống thật nhiều để ép nước tiểu ra ngoài.
Nếu công việc khiến bạn nhịn tiểu nhiều giờ, hãy trao đổi cách sắp xếp đi vệ sinh đều hơn. Điều chỉnh thói quen có ích cho sự thoải mái, nhưng không chứng minh rằng bạn đã tự phòng được mọi lần nhiễm trùng sau này.
Không. Mùi đơn độc có thể thay đổi khi nước tiểu cô đặc hoặc do những yếu tố khác. Cần xem có tiểu đau, sốt, tiểu gấp hay bất thường kèm theo, thay vì dùng mùi để quyết định mua kháng sinh.
Điều đó phụ thuộc chẩn đoán. Viêm bàng quang thông thường không tự đồng nghĩa bệnh lây qua tình dục. Nếu phát hiện một tác nhân lây truyền, bác sĩ sẽ hướng dẫn đánh giá, điều trị bạn tình và thời điểm quan hệ trở lại.
Có. Kết quả vẫn giúp người điều trị xác nhận lựa chọn thuốc và hướng theo dõi. Không tự ngừng, kéo dài hoặc đổi thuốc chỉ vì thấy dễ chịu hơn; hãy thực hiện kế hoạch đã thống nhất và hỏi lại khi chưa rõ.
Hãy liên hệ để hỏi thông tin tiếp nhận, xác nhận hạng mục đang hỗ trợ và đăng ký lịch hẹn phù hợp. Bạn có thể mô tả ngắn gọn triệu chứng, thời gian xuất hiện và những điều muốn được giải đáp trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế đánh giá trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
