Bệnh xã hội lây qua đường nào không có một câu trả lời chung cho tất cả tác nhân. Quan hệ tình dục, tiếp xúc da hoặc tổn thương, máu và truyền từ mẹ sang con có vai trò khác nhau theo bệnh. Đánh giá nguy cơ cần biết đã tiếp xúc gì, ở vị trí nào và khi nào, tránh coi mọi đồ vật hoặc mọi người mắc bệnh đều là nguồn lây trong sinh hoạt thường ngày.
Lậu, giang mai, herpes, HPV, HIV và viêm gan B không có cùng cơ chế truyền. Không thể vì một số bệnh lây qua máu mà kết luận mọi bệnh tình dục đều truyền như vậy. Cũng không thể dựa vào việc không thấy vết loét để bảo đảm không có nguy cơ.
Thông tin cần nhất là loại tiếp xúc, có dịch hay máu liên quan không, da hoặc niêm mạc nào tiếp xúc và biện pháp bảo vệ. Hỏi theo tình huống giúp bác sĩ chọn dự phòng hoặc kiểm tra, thay vì lo từ một danh sách dài những đường lây có vẻ giống nhau.
Mỗi hình thức có thể liên quan vị trí nhiễm khác nhau. Nhiễm họng hoặc hậu môn có thể ít dấu, nên không chỉ nhìn cơ quan sinh dục. Không xuất tinh hoặc giao hợp ngắn không tự loại trừ các tác nhân, và không có một mức nguy cơ áp cho mọi bệnh.
HPV và herpes có thể liên quan vùng da không được bao cao su che; herpes có thể truyền khi chưa thấy vết. Giang mai có thể truyền khi tiếp xúc trực tiếp tổn thương trong hoạt động tình dục. Không tự suy ra cần có vết cắt lớn ở cả hai người mới lây.
HIV và một số virus như viêm gan B có đường truyền ngoài tình dục. Dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ có nguy cơ phơi nhiễm máu cần đánh giá. Trong thai kỳ và chăm sóc trẻ, nguy cơ và biện pháp dự phòng phụ thuộc bệnh, không áp một quy tắc cho mọi tác nhân.
Herpes sinh dục không lây qua bồn cầu, khăn hoặc chạm đồ vật thông thường. Giang mai không truyền qua ngồi bồn cầu, tay nắm cửa, dùng chung quần áo hay dụng cụ ăn uống. Vì vậy, không cần tách bàn ăn hoặc kỳ thị người mắc những bệnh này trong gia đình.
HIV không truyền chỉ vì bắt tay, ôm hoặc chạm bề mặt. Virus cần những dịch và đường vào phù hợp, không tự đi qua da lành do ở gần người bệnh. Nếu có tình huống máu thực sự tiếp xúc mô tổn thương hoặc niêm mạc, hãy kể cụ thể để được đánh giá.
Không nên lấy kết luận về một bệnh áp cho tất cả tình trạng ngoài da hoặc ký sinh trùng. Khi đã có chẩn đoán khác, làm theo hướng dẫn riêng về tiếp xúc và vật dụng. Điều cần tránh là gom mọi bệnh vào một lời khẳng định lây cực nhanh qua tất cả đồ dùng.
Bao cao su dùng đúng và đều giúp giảm nhiều nguy cơ, nhưng không che toàn bộ vùng da liên quan HPV, herpes hoặc tổn thương giang mai. Khi có triệu chứng hoặc đang điều trị, cần hỏi thời gian tránh quan hệ. Không xem bao cao su là lý do tiếp tục hoạt động gây đau hoặc làm loét.
Vaccine HPV và viêm gan B có thể giúp dự phòng theo chỉ định, nhưng không phải thuốc chữa nhiễm đang có. HIV có dự phòng trước hoặc sau phơi nhiễm và điều trị riêng. Người điều trị HIV hiệu quả, duy trì tải lượng không phát hiện sẽ không truyền HIV qua đường tình dục; điều này cần dựa trên chăm sóc và theo dõi.
Rửa, thụt hoặc dùng sát khuẩn sau quan hệ không thay những biện pháp đó và có thể gây kích ứng. Đừng tự dùng thuốc kháng sinh sau mọi lần tiếp xúc. Các lựa chọn dự phòng bằng thuốc cần chỉ định theo nguy cơ, không phải biện pháp chung tự áp dụng.
Ghi thời điểm, kiểu quan hệ, sự cố bảo vệ và thông tin bạn tình đã biết. Nghi phơi nhiễm HIV cần đánh giá ngay: dự phòng sau phơi nhiễm khi có chỉ định phải bắt đầu trong 72 giờ, càng sớm càng tốt. Không đợi xuất hiện sốt hoặc kết quả của người kia.
Xét nghiệm được chọn theo bệnh, vị trí và thời điểm. Có thể cần kiểm tra ban đầu rồi lặp, vì một số xét nghiệm quá sớm chưa loại trừ được nhiễm. Không có một mốc cửa sổ duy nhất cho mọi tác nhân hoặc một gói máu thay thế tất cả mẫu tại vị trí tiếp xúc.
Nếu có loét, mụn nước, dịch niệu đạo hoặc tiểu buốt, hãy khám thay vì tự chờ đủ thời gian xét nghiệm. Nếu đau tinh hoàn đột ngột dữ dội, bí tiểu hoặc tình trạng toàn thân xấu, cần cấp cứu. Kết quả và kế hoạch bạn tình được giải thích theo chẩn đoán, không tự chia đơn.
Không cần biết đủ mọi thông tin của bạn tình mới tìm trợ giúp. Cung cấp điều chắc chắn và nói rõ điều chưa biết để nhận kế hoạch phù hợp. Không suy đoán nguy cơ chỉ từ nghề nghiệp, ngoại hình hoặc cách gọi quan hệ an toàn.
Ôm thông thường không là đường truyền HIV. Nếu có tiếp xúc khác, cần đánh giá riêng theo thực tế, không gộp nguy cơ từ việc ở gần.
Không. HPV và herpes có thể truyền khi không có dấu nhìn thấy. Phòng ngừa và tư vấn cần dựa trên tác nhân, không chỉ bề mặt da.
Cần tìm đánh giá y tế kịp thời, đặc biệt với nguy cơ HIV. Thuốc và xét nghiệm tùy hoàn cảnh; không tự dùng một đơn chung cho mọi bệnh.
Hãy liên hệ để hỏi thông tin tiếp nhận, xác nhận hạng mục đang hỗ trợ và đăng ký lịch hẹn phù hợp. Bạn có thể mô tả ngắn gọn triệu chứng, thời gian xuất hiện và những điều muốn được giải đáp trước khi đến.
Thông tin trực tuyến hỗ trợ chuẩn bị đi khám, không thay thế đánh giá trực tiếp. Nếu có dấu hiệu khẩn cấp, hãy ưu tiên cơ sở cấp cứu gần nhất.
Vui lòng để lại số điện thoại, Bác sĩ tư vấn sẽ liên hệ ngay với bạn (Hoàn toàn miễn phí)
